Ölçülü Kahve Tüketimi Demans Riskini Azaltabilir
- Doğukan İbidan
- 14 saat önce
- 2 dakikada okunur
Son yıllarda kahvenin bilişsel sağlık üzerindeki olumlu etkilerine dair bilimsel kanıtlar giderek artıyor. Özellikle demans ve genel bilişsel gerileme konusunda kahve tüketiminin koruyucu rol oynayabileceği yönünde bulgular dikkat çekiyor.
Yakın zamanda yayımlanan yeni ve kapsamlı bir çalışma ise bu iddiaları daha da güçlendirdi.

40 Yılı Aşan Takip: 100 Binden Fazla Katılımcı
CNN’in aktardığına göre araştırma, Harvard T.H. Chan School of Public Health’ten Dr. Daniel Wong liderliğinde yürütüldü ve saygın tıp dergisi JAMA’da yayımlandı.
Çalışma kapsamında toplam 131.821 kişi incelendi:
86.606 kadın (Nurses’ Health Study – 43 yıl takip)
45.215 erkek (Health Professionals Follow-Up Study – 40 yıl takip)
Araştırmanın başlangıcında katılımcıların hiçbirinde:
Kanser
Parkinson
Demans
tanısı bulunmuyordu.
Bu uzun süreli takip, çalışmayı demans alanında en kapsamlı epidemiyolojik araştırmalardan biri haline getiriyor.
Kahve ve Çay Tüketimi Detaylı Şekilde Analiz Edildi
Araştırmacılar katılımcıların:
Kafeinli kahve tüketimini
Kafeinsiz kahve tüketimini
Kafeinli çay tüketimini
Beslenme alışkanlıklarını
düzenli aralıklarla takip etti.
40 yılı aşkın süreçte toplam 11.033 demans vakası kaydedildi.
Sonuç oldukça netti:
“Daha yüksek kafeinli kahve ve çay tüketimi, daha düşük demans riski ve mütevazı düzeyde daha iyi bilişsel fonksiyon ile ilişkilidir.”
En İyi Sonuç: Günde 2–3 Fincan Kahve
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, ilişkinin doğrusal olmamasıydı.
Yani daha fazla kahve = daha fazla fayda anlamına gelmiyor.
En güçlü ilişki şu miktarlarda gözlemlendi:
Günde 2–3 fincan kahve → %18 daha düşük demans riski
Günde 1–2 fincan çay → %14 daha düşük demans riski
Bu oranlar istatistiksel olarak anlamlı bulundu.
Kafeinsiz Kahve Aynı Etkiyi Göstermedi
Çalışmanın önemli bir detayı da şu:
Kafeinsiz kahve
Kafeinsiz çay
aynı koruyucu ilişkiyi göstermedi.
Bu durum, bilişsel faydaların büyük ölçüde kafein içeriğiyle ilişkili olabileceğini düşündürüyor. Ancak araştırmacılar, kahvedeki diğer biyoaktif bileşenlerin (polifenoller, antioksidanlar gibi) de rol oynayabileceğini belirtiyor.
Kahve Tek Başına Yeterli Değil
Araştırmacılar önemli bir uyarıda bulunuyor:
Kahve, beyin sağlığı için tek başına mucizevi bir çözüm değil.
Demans riskini azaltmak için aynı zamanda:
Düzenli fiziksel aktivite
Kaliteli uyku
Sigara içmemek
Tansiyon ve diyabet kontrolü
Sosyal olarak aktif kalmak
Bitki ağırlıklı, dengeli beslenme
gibi faktörler de büyük önem taşıyor.
Kahve bu bütünsel stratejinin sadece bir parçası olabilir.
Kahve ve Beyin Sağlığı: Artan Bilimsel İlgi
Son 10 yılda yapılan birçok çalışma, kahvenin:
Antioksidan kapasitesi
Anti-enflamatuar etkisi
Nöroprotektif potansiyeli
üzerine yoğunlaşmış durumda.
Bu yeni ve uzun soluklu çalışma, kahve tüketiminin özellikle orta düzeyde olduğunda bilişsel sağlıkla olumlu bir ilişki kurabileceğini gösteriyor.
Ölçülü Tüketim Anahtar Rolde
Araştırmanın ortaya koyduğu tablo net:
Aşırıya kaçmadan, günde 2–3 fincan kahve tüketimi, demans riskinin azalmasıyla ilişkilendiriliyor.
Elbette bireysel sağlık durumları, genetik faktörler ve yaşam tarzı değişkenleri dikkate alınmalı. Ancak mevcut veriler, kahvenin yalnızca bir keyif içeceği değil, potansiyel olarak uzun vadeli bilişsel sağlığı destekleyen bir alışkanlık olabileceğini gösteriyor.






